Miałem niezwykłą przyjemność i zaszczyt zagrać na uroczystym jubileuszu 45-lecia Zespołu „Pogranicze” z Szypliszk. Droga na północną Suwalszczyznę zaprowadziła mnie tam nieco wcześniej – już w przededniu oficjalnych uroczystości gościłem w Postawelku u pana Józefa Murawskiego. Wieczorem miałem okazję przyglądać się próbie zespołu, który szlifował pieśni i tańce. Panowała wesoła, serdeczna atmosfera; dla wielu byłych członków zespołu, którzy zjechali z różnych stron, ta rocznica stała się wyjątkową okazją do ponownego spotkania i wspólnego muzykowania po latach.
 |
| Próba w przededniu. Fot. Piotr Krupski |
Z całego serca dziękuję panu Józefowi Murawskiemu za długie, mądre rozmowy, niesłychaną gościnność jego domu oraz serdeczną, wieloletnią przyjaźń. Pan Józef doskonale znał mojego dziadka, wileńskiego cymbalistę Józefa Krupskiego. Wielokrotnie zapowiadał jego występy na Jarmarku Folkloru w Węgorzewie, a także wspólnie dzielili trudy i radości wyjazdów na Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym.
Osobista historia: Spełniona obietnica po 10 latach
Dla mnie osobiście ten jubileusz miał wymiar szczególny. Mało kto wie, ale dokładnie dziesięć lat temu również miałem uświetnić swoją grą jubileusz 35-lecia „Pogranicza”. Moje nazwisko widniało już na oficjalnych plakatach promujących tamto wydarzenie i wszystko było dopięte na ostatni guzik.
Niestety, los zdecydował inaczej. Tuż przed samym wyjazdem nagle zachorowałem i trafiłem do szpitala. Siła wyższa – zdrowie odmówiło posłuszeństwa i fizycznie nie byłem w stanie dotrzeć na Suwalszczyznę. Przez całą dekadę nosiłem w sobie poczucie niespełnionego długu i wielki żal, że nie mogłem wtedy świętować z zespołem. Tym większe było moje wzruszenie w tym roku, gdy wreszcie – zdrowy i z instrumentem w rękach – mogłem stanąć na scenie w Becejłach, nadrabiając tamtą nieobecność z nawiązką.
 |
| Piotr Krupski na scenie w Becejłach. Fot. Kamil Wasilewski. |
Jubileuszowy koncert w Becejłach (12 lipca 2026 r.)
Główne uroczystości rocznicowe odbyły się w niedzielę, 12 lipca 2026 roku, w malowniczych Becejłach. Świętowanie rozpoczęło się o godzinie 11:00 uroczystą Mszą Świętą w kościele pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Następnie o 13:00 uwaga wszystkich przeniosła się na scenę plenerową na lokalnym boisku, gdzie rozpoczął się koncert jubileuszowy.
Na scenie zaprezentował się sam jubilat – Zespół „Pogranicze” – w specjalnie poszerzonym, wielopokoleniowym składzie łączącym obecnych i dawnych członków grupy, którzy odpowiedzieli na zaproszenie do wspólnego tańca i śpiewu. Świętowanie uświetnili zaproszeni goście z Polski i zagranicy:
- Kameralny Chór Mieszany „Cantus” z Połczyna Zdroju,
- Zespół Etnograficzny „Sūduonia” z litewskiej Kazlų Rūda,
- Zespół „Gegužio Žiedai” z Kalwarii na Litwie,
- Zespół Folklorystyczny „Szeszupa” z Rutki-Tartak,
- Muzycy z Wilna: Zbigniew Lewicki oraz Żibutie i Andrzej Pileccy.
- Piotr Krupski – miałem zaszczyt wystąpić jako cymbalista reprezentujący Elbląg,
45 lat ocalania dziedzictwa Suwalszczyzny
Idea powołania zespołu zrodziła się już w 1980 roku z głębokiej potrzeby uratowania przed zapomnieniem niepowtarzalnego folkloru tych stron, a sam zespół oficjalnie zainaugurował działalność w 1981 roku przy Gminnym Ośrodku Kultury w Szypliszkach. Nazwa „Pogranicze” w pełni oddaje charakter ich pracy – zespół działa w przygranicznych wsiach polsko-litewskich, chroniąc przed odejściem w niepamięć tradycyjny folklor muzyczny północnej, historycznej Suwalszczyzny.
Kierownikiem „Pogranicza” jest pan Józef Murawski – wybitny twórca ludowy, którego zaangażowanie w ratowanie tradycji przyniosło mu wiele prestiżowych laurów, w tym Nagrodę Ministra Kultury „Animator Kultury 2001”, Doroczną Nagrodę MKiDN w dziedzinie twórczości ludowej (2006) oraz Nagrodę im. Oskara Kolberga (2009).
Bogactwo tradycyjnego repertuaru i dawny skład muzyczny
Przez pierwsze dwie dekady istnienia zespołu jego grupie tanecznej towarzyszyła tradycyjna kapela, w której grali zasłużeni lokalni muzykanci:
- Józef Luty – harmonia guzikowa,
- Wacław Jaśkiewicz, Jan Staśkiewicz, Sylwia Dębowska – skrzypce,
- Grażyna Furman – basetla,
- Leon Racis – bębenek obręczowy.
Dzięki skrupulatnym badaniom terenowym prowadzonym przez członków zespołu, „Pogranicze” odtworzyło z wielką starannością tradycyjne obrzędy dawniej funkcjonujące na tych terenach. W ich zróżnicowanym repertuarze znajdują się pieśni zalotne, miłosne, patriotyczne i rekruckie. Szczególne miejsce zajmują niezwykle archaiczne pod względem tekstowym i melodycznym pieśni żałobne, a także tradycyjne pieśni roku obrzędowego: adwentowe, wielkopostne, pastorałki, pieśni wielkanocne oraz maryjne.
 |
| Gratulacje od Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie. Fot. Piotr Krupski |
Droga pełna sukcesów i papieskie spotkanie
Wierność tradycyjnym wzorcom wykonawczym wielokrotnie przynosiła zespołowi najwyższe wyróżnienia na festiwalach w kraju i poza granicami. Na samym tylko Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym grupa w kategorii zespołów śpiewaczych zdobyła trzy pierwsze miejsca, jedno drugie oraz najważniejsze trofeum – nagrodę główną „Basztę”. Ponadto zespół zdobywał wyróżnienia w kategoriach „Duży-Mały” oraz kapel, a harmonista Józef Luty w 2020 roku wywalczył tam trzecią nagrodę jako solista-instrumentalista.
Jednym z najbardziej poruszających momentów w historii grupy był rok 1999, kiedy to zespół „Pogranicze” miał zaszczyt wystąpić bezpośrednio przed papieżem Janem Pawłem II podczas jego wizyty w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach.
Niezwykła próba, którą mogłem obserwować dzień wcześniej, oraz sam niedzielny, jubileuszowy koncert dobitnie pokazały, że unikalna tożsamość muzyczna pogranicza polsko-litewskiego wciąż tętni życiem, łącząc dawne i nowe pokolenia wykonawców. Jeszcze raz dziękuję za wspaniałą gościnę i możliwość bycia częścią tego pięknego święta – tym razem już bez żadnych przeszkód losu!
🌐 Link do oficjalnej strony Zespołu „Pogranicze” z Szypliszk
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz